Παρασκευή, 28 Μαρτίου 2014

Διαφορετικότητα

Τα παιδιά στις πολύ μικρές ηλικίες, στα πλαίσια του οικογενειακού περιβάλλοντος αισθάνονται πως όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι. 
Η διαφορετικότητα είναι ένα σχέδιο εργασίας το οποίο θεωρήσαμε σημαντικό να εφαρμοστεί.
Μέσα από την επεξεργασία αυτής της θεματικής στην ομάδα του προπρονηπιακού, στόχος ήταν και θα εξακολουθήσει να είναι, το κάθε παιδί να δημιουργήσει αυτονομία, πρωτοβουλία και τελικά να θεσπίσει τη δική του γνώμη για τον κόσμο γύρω του.

Προσεγγίζουμε  το θέμα μέσα από αφηγήσεις, δραματοποιήσεις, παιχνίδια, με επίσκεψη στο μουσείο Αφής και με άλλες δράσεις που θα ακολουθήσουν.


Τα φαινόμενα...απατούν!

Τρείς άγριοι ληστές, φόβος και τρόμος των ταξιδιωτών δρουν ανεξέλεγκτοι χωρίς να μπορεί κανείς να τους σταματήσει. Ως που ένα βράδυ, μέσα σε μια άμαξα, ο μόνος ... θησαυρός που βρίσκουν είναι η ορφανή Τίφφανυ! Με το πρακτικό της μυαλό και την πειστική της προσωπικότητα, η Τίφφανυ μεταμορφώνει τις ζωές τους από τη λαφυραγωγία στη φιλανθρωπία.
Μέσα από αυτό το βιβλίο, είδαμε πώς στα στερεότυπα, υπάρχει ανατροπή,  ότι μέσα σε κάτι που έχουμε ονομάσει "κακό" μπορεί να κανείς  να συναντήσει ευαισθησία. Φτάνει να υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες.


             Φαίνονται κακοί, αλλά τελικά δεν είναι!

Τα παιδιά δραματοποιούν την ιστορία (με χρήση οικοδομικού υλικού) και απολαμβάνουν την...μεταμόρφωση των ληστών.







Είσαι αυτός που είσαι!
Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένα μικρό μαύρο καλαμαράκι που ζούσε στη θάλασσα και ήταν πάντα λυπημένο, γιατί δεν είχε χρώματα. Δεν ήθελε να διαφέρει από τους φίλους του κι έτσι έψαξε παντού για να βρει χρώματα. Στο τέλος όμως συνειδητοποίησε κάτι πολύ σημαντικό…

Τα παιδιά με αφορμή την ιστορία, έφτιαξαν το δικό τους καλαμάρι, που ζωντάνεψε μέσα από την αυτοσχέδια…κουκλοθεατρική σκηνή!



Το μαύρο δεν είναι χρώμα!
Το καλαμαράκι φοβάται το μαύρο! 
Ψάχνει φίλους. Κανείς δεν του δίνει το χρώμα του!
Αν κάποιος δώσει το χρώμα του, μετά τι θα του μείνει;



Καταλήξαμε στο ότι δεν είναι τελικά κακό να διαφέρεις...
Ο καθένας είναι ξεχωριστός, ο καθένας είναι μοναδικός, διαφορετικός. 



Είμαι διαφορετικός, είμαι μοναδικός, είμαι ο εαυτός μου.


Ένα κοριτσάκι, η Τερεζούλα, θέλει να μείνει για πάντα μικρή. Αντιστέκεται στα κοινωνικά στερεότυπα ("πρέπει να μεγαλώσεις") και εμμένει στην άποψή της. Αντιμετωπίζει κάποιες δυσκολίες και όταν κάποια στιγμή κρίνει η ίδια πως είναι απαραίτητο (και είναι έτοιμη γι' αυτό)  μεγαλώνει, ξεπερνά τον εαυτό της και αντιμετωπίζει τον φόβο.

Τα παιδιά έπαιξαν την ιστορία "στα δάχτυλά τους". Και η ιστορίες με τις  μικρές τερεζούλες-τοσηδούλες, ξεπρόβαλε πίσω από τα χάρτινα σκηνικά μας.






Πώς λέμε "μην αγγίζετε";
Το αντίθετο!

Τις δράσεις στην τάξη, ακολούθησε η επίσκεψη της ομάδας στο Μουσείο Αφής, όπου τα παιδιά άγγιξαν τα εκθέματα και τα  περιεργάστηκαν,  χρησιμοποιώντας την αφή ως μέσο. 



Ένα παιδί οδηγός, ένα παιδί "τυφλός".
Το ένα παιδί ξεναγεί, το άλλο προσπαθεί να αντιληφθεί αγγίζοντας.



Εμείς διαβάζουμε γράμματα και εικόνες.
Τα παιδιά που δεν βλέπουν, διαβάζουν με τα χέρια τους...
(σχόλια παιδιών κατά την επίσκεψή τους στο μουσείο)

...Και μετά αποφασίσαμε να χαράξουμε στον πηλό εικόνες που...διαβάζονται όχι με τα μάτια, αλλά με την αφή.





Το σχέδιο εργασίας για τη διαφορετικότητα θα συνεχιστεί για αρκετό ακόμη διάστημα μιας και που μπορεί να ενταχθεί και σε πολλές άλλες δράσεις της ομάδας. Είναι ένα θέμα που μας ενδιαφέρει πολύ. 

Μέσα στους στόχους μας είναι να αποσυνδέσουμε το διαφορετικό από το «ξένο» και να δημιουργήσουμε εκείνες τις συνθήκες όπου τα παιδιά μας, στη σχέση τους με τον έξω κόσμο, θα βασίζονται σε προσωπικές τους απόψεις και όχι σε συγκεκριμένα κοινωνικά στερεότυπα.

Παρασκευή, 21 Μαρτίου 2014

Με αφορμή την επέτειο της 25ης Μαρτίου


Εικόνα απο το βιβλίο "Τα Ελληνάκια" της Ευγενίας Φακίνου,
Εκδ. Κέδρος
Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα κακιά σκουριά δεν πιάνει
Μηδέ αλυσίδα του Ρωμιού
Και στ’ αγεριού το πόδι

Εδώ το φως, εδώ ο γιαλός
Χρυσές γαλάζιες γλώσσες
Στα βράχια ελάφια πελεκάν
Τα σίδερα μασάνε

Γ. Ρίτσος
  

Σε ότι αφορά στις επετείους των ιστορικών γεγονότων, η παιδαγωγική βοηθάει με τα μέσα που διαθέτει.
Διήγηση παραμυθιών και ιστοριών που παραπέμπουν στο ιστορικό γεγονός, «διάβασμα» σχετικών έργων τέχνης, δραματοποιήσεις, εικαστικές αποτυπώσεις…

Αυτό που εμείς θεωρούμε σημαντικό είναι η σύνδεση του παιδιού  με την ιστορία. Η σύνδεση του παλιού, με το νέο.
Οι αναφορές στο … παλιό, με μια νέα ματιά,  βοηθούν το παιδί να δομεί και να σχεδιάζει το μέλλον του.

Σαν σχολείο δεν δίνουμε έμφαση στην απλή αναμετάδοση πληροφοριών. 
Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να προσεγγίζουμε τις ιστορικές αλήθειες μέσα από μια εννοιολογική διερεύνηση. Θέλουμε τα παιδιά μας να  κατανοήσουν τα στοιχεία που συνθέτουν ένα γεγονός.

Έτσι λοιπόν, έννοιες όπως πόλεμος, ελευθερία, αγώνας, επανάσταση, απελευθέρωση, είναι σημαντικές γιατί πλαισιώνουν αυτό που καλείται να κάνει το μικρό παιδί εξελικτικά:
Να χτίζει αξίες.

Στόχος όλων των ομάδων, ήταν να προσεγγίσουν το ιστορικό γεγονός της 25ης Μαρτίου διαθεματικά.



Εικαστικά-ομάδα νηπιαγωγείου

Τα παιδιά της ομάδας του νηπιακού τμήματος, άκουσαν την ιστορία για δυο μικρούς τσολιάδες, τον Θοδωρή και τον Κωνσταντή (ιστορία από το βιβλίο «Ταξιδεύοντας και δημιουργώντας» Εκδ. Ελληνικά Γράμματα).
Μέσα από την ιστορία, τα παιδιά πληροφορήθηκαν για το κρυφό σχολειό και για το πώς λειτουργούσε. 

Παίξαμε κουκλοθέατρο και τέθηκε ως θέμα συζήτησης το «ότι μας αρέσει δεν το φυλακίζουμε».
Η ίδια ιστορία, συνάντησε και τα παιδιά του μικρού προπρονηπιακού μέσα από το θεατρικό παιχνίδι.




Το ...κλουβί και το τζιτζίκι όπως το έφτιαξε
η ομάδα του μικρού προπρονηπιακού τμήματος.


Τις ανθρώπινες φιγούρες, τα καράβια, τα λουλούδια και τα πουλιά που κέντησαν και ύφαναν οι κοπελιές στα προικιά τους συνάντησαν τα παιδιά στο παραμύθι της Ευγενίας Φακίνου «Τα Ελληνάκια». Ένα παραμύθι  για την ζωή και τα γεγονότα που οδήγησαν στην επανάσταση τον Μάρτη του 1821.




«ότι είναι όμορφο δεν μπορεί να φυλακιστεί» συμπέραναν τα παιδιά.  Και αναζήτησαν όμορφες λέξεις που δεν πρέπει να φυλακίζονται...
Ελευθερία, αγάπη, χαρά, παιχνίδι


Το μαγικό άλογο του Χαν Γκαν- Chen Jiang Hong
Όταν ήταν μικρός, ο Χαν Γκαν λάτρευε τη ζωγραφική. Του άρεσε κυρίως να ζωγραφίζει άλογα και πάντα προσπαθούσε να φαίνονται πολύ ζωντανά. Μεγαλώνοντας, ο Χαν Γκαν έγινε σπουδαίος ζωγράφος. Ακόμα κι ο αυτοκράτορας γνώριζε το ταλέντο του. Όμως, σύντομα άρχισαν να λέγονται περίεργα πράγματα για τον Χαν Γκαν. Ότι τα άλογά του φαίνονταν σαν αληθινά, και πως το μαγικό πινέλο του τους έδινε ζωή...

Ένα ζωγραφιστό άλογο, ζωντάνεψε για να πολεμήσει στο πλευρό ενός σπουδαίου πολεμιστή. Στο τέλος, από τη φρίκη του πολέμου, το άλογο επιστρέφει στο δημιουργό του.
Τα παιδιά εκφράστηκαν εικαστικά με αφορμή την ιστορία, αποτυπώνοντας εικόνες και συναισθήματα που τους δημιουργήθηκαν.







Τα άλογα της ομάδας του προνηπίου,
με έμπνευση απο το βιβλίο "Το μαγικό άλογο του Χαν Γκαν"

«Ο σπόρος της Ειρήνης», Ιζ. Πιν ,
Εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες
Κάποτε κι ενώ όλα ήταν όμορφα, ήσυχα και ειρηνικά, ένας σπόρος, ένα μικρούτσικο κουκούτσι που έπεσε από τον ουρανό και στάθηκε πάνω ακριβώς στη γραμμή των συνόρων της χώρας των σκαραβαίων με τη χώρα των σκαθαριών, έγινε η αιτία ν' αρχίσουν μεγάλες διαμάχες. Καθένας από τους δύο λαούς διεκδικούσε το κουκούτσι για λογαριασμό του. Οι εξοπλισμοί και οι πολεμικές ετοιμασίες έδιναν κι έπαιρναν. Όμως την κρίσιμη στιγμή οι δύο αντίπαλοι λαοί διαπίστωσαν πως τη λύση στη διαφορά τους την είχε δώσε ήδη το ίδιο το κουκούτσι... ο σπόρος της ειρήνης.



Ένα βιβλίο με έντονα  αντιπολεμικό μήνυμα, «Ο σπόρος της Ειρήνης»,  της Ιζαμπελ Πιν έφερε αντιμέτωπα τα παιδιά:
Το πώς ο καθένας σε αυτή τη γη, οικειοποιείται  αυτό που του χαρίζει η φύση και θέλει να το εκμεταλλευτεί …
Το πώς οι πολίτες μιας χώρας δεν είναι ικανοποιημένοι με αυτά που έχουν και θέλουν κι άλλα κι άλλα και  καταλήγουν στον πόλεμο για να τα κατακτήσουν …

Στο βιβλίο, τα σκαθάρια και οι σκαραβαίοι θέλουν το κουκούτσι κερασιάς ο καθένας για τον εαυτό του. Κανείς δεν υποχωρει και οι αρχηγοί έσπειραν το μίσος ανάμεσα τους και ο πόλεμος ξεκίνησε.  Προσηλώθηκαν τόσο στις προετοιμασίες που ξέχασαν  ακόμα και τον στόχο τους (το κουκούτσι) ώσπου ο καιρός περνούσε, ήρθε η Άνοιξη   και φύτρωσε  ένα δένδρο κερασιάς ανάμεσα  στα σύνορα και των δύο χωρών .
Ο καρπός που ανθίζει λοιπόν ,ήταν αυτός που έφερε και φέρνει κάθε φορά την Ειρήνη.

"Ο σπόρος της Ειρήνης", συνδέθηκε επίσης και με το σχέδιο εργασίας που επεξεργάζεται η ομάδα και που διαπραγματεύεται τις έννοιες της αλληλεγγύης , της συνύπαρξης , της διαφορετικότητας.



Κατασκευή και δραματοποίηση της ιστορίας από την ομάδα
του προπρονηπιακού τμήματος

Η ομάδα του νηπιακού τμήματος στην Εθνική Πινακοθήκη...





“Η Ελλάς ευγνομονούσα» , του Θ. Βρυζάκη 

Απεικονίζεται η  απελευθε­ρωμένη Ελλάδα ως αρχαία κόρη, πάνω σ’ ένα σύννεφο που την κρατά υπερυ­ψωμένη.  Φορά δάφνινο στεφάνι και πατά στις σπασμένες αλυσίδες των δεσμών της. 
Έχει τα χέρια της απλωμένα δεξιά και αριστερά, σε μία συμβολική κίνηση εναγκαλισμού αλλά και προ­στασίας πλέον όλων όσοι με θυσίες και αγώνες συνετέλεσαν στην απελευθέρωσή της, όλων όσοι εξακολουθούν να διαθέτουν τις περιουσίες τους για την ανασυγκρότησή της,
όπως υποδηλώνει ο σωρός των νομισμάτων που της προσφέρεται.

Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, σε όλα τα τμήματα της Καραμέλας, επεξεργαστήκαμε και τον έντεχνο λόγο. 
Ποίηση, δημοτικά τραγούδια.

Παραμονή της εθνικής επετείου, τα παιδιά του σχολείου, όπως κάθε χρόνο παρελαύνουν συμβολικά, γύρω από το πάρκο της γειτονιάς μας.




«Πάντα ανοιχτά, πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου.
Μάγεμα η Φύση κι όνειρο στην ομορφιά και χάρη.
Με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κραίνει:
"Όποιος πεθαίνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει."
Δ. Σολωμός, «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι»