Τετάρτη, 15 Μαΐου 2013

Φως και σκιά


Η σκιά και το φως, είναι δύο έννοιες με τις οποίες μας αρέσει πολύ να καταπιανόμαστε και τα παιδιά δείχνουν να παρασύρονται μαζί μας.
Οι αντιθέσεις που δημιουργούνται μέσω αυτών , εξάπτουν την φαντασία και δημιουργούν ένα πολύ σημαντικό πλαίσιο έρευνας. Ανάμεσα σε αυτές τις έννοιες, συναντάμε πλήθος αντιθέσεων και προβληματισμών.






Θέματα που μας απασχολούν όχι μόνο στο παιχνίδι, στη γλώσσα, στη γεωμετρία, αλλά και στη ζωή γενικότερα.
Φως-σκοτάδι, μέρα-νύχτα, κρύβω-αποκαλύπτω.

Έτσι ξεκινάμε από ένα απλό παιχνίδι  που εξάπτει την φαντασία των παιδιών και καταλήγουμε στο να …φιλοσοφούμε μαζί τους.



Κοιτώντας γύρω μας, βλέπουμε ένα σωρό πράγματα τα οποία με την πρώτη ματιά τα αντιλαμβανόμαστε ως αληθινά. Είναι αυτά που βλέπουμε. Μήπως όμως αν τα δούμε με έναν άλλο τρόπο, με μια άλλη οπτική, δείχνουν διαφορετικά;
Πώς είναι ένα παιχνίδι αν το φωτίσουμε με έναν φακό και δούμε την σκιά του; Πόσες άλλες …οπτικές-εκδοχές μπορεί να έχει;
Αφορμή για να συζητήσουμε διαφορές ανάμεσα στο «είναι» που αντιπροσωπεύει το αληθινό, το πραγματικό και στο «φαίνεσθαι» που αντιπροσωπεύει το αληθοφανές.
Είναι σημαντικό μέσω του παιχνιδιού να δημιουργούμε στο παιδί ερωτήματα τέτοιου τύπου. «Τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται».



Στην πρόσφατη επίσκεψη του μαθηματικού κύριου Άρη Μαυρομμάτη στο σχολείο μας, στην εισήγηση του είχε κάνει μια αναφορά στο μύθο του σπηλαίου, του Πλάτωνα.
Αυτή ήταν άλλη μια παράμετρος που θέσαμε στο παιχνίδι με το φως και τη σκιά.

Σε ένα σπήλαιο, κάτω από τη γη, βρίσκονται μερικοί άνθρωποι αλυσοδεμένοι με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορούν να δουν μόνο τον απέναντί τους τοίχο. Δεν μπορούν να κοιτάξουν ούτε πίσω, ούτε δεξιά, ούτε αριστερά. Πίσω τους είναι αναμμένη μια φωτιά. Έτσι όταν γίνεται κάτι πίσω από την πλάτη τους αυτοί βλέπουν απέναντι τους, τη σκιά του. Σε όλη τους τη ζωή, αυτοί οι άνθρωποι, έχουν δει μονάχα τις σκιές των πραγμάτων και έτσι νομίζουν πως αυτό είναι η πραγματικότητα. Αν όμως κάποιος από αυτούς καταφέρει να ανέβει στη γη και να δει τα πράγματα υπό το φως του ήλιου, τότε θα καταλάβει πως ζούσε μια ψευδαίσθηση όσο ζούσε στη σπηλιά. Πώς αυτό που πίστευε για πραγματικότητα ήταν ένα ψέμα.

Ο Πλάτωνας πιστεύει πως όποιος ξεφεύγει από τα δεσμά του βλέπει ο ίδιος τα πράγματα και δεν ζει στο ψέμα .
Πάντοτε βέβαια, για τον Πλάτωνα, υπάρχει η δυνατότητα απεμπλοκής των αλυσοδεμένων ανθρώπων από τις πλάνες τους. Για να το πετύχουν αυτό, χρειάζεται να αποδεσμευτούν από τις αλυσίδες τους. Αυτές συμβολίζουν τις αισθήσεις τους, που τους υποχρεώνουν να παρατηρούν μόνο τα απατηλά είδωλα των ιδεών, των αληθινών όντων. Αντί για τις αισθήσεις τους όμως θα πρέπει να εμπιστευτούν το νου τους.




Έτσι λοιπόν, από μια απόπειρα έρευνας με φωτεινές δέσμες πάνω σε αντικείμενα, δίνουμε την δυνατότητα στα παιδιά να πειραματιστούν με παιγνιώδη τρόπο, να αντιληφθούν τις διαφορές ανάμεσα στα στερεά και τα επίπεδα, τα σκοτεινά και τα φωτεινά, τα έμψυχα και τα άψυχα το σκοτάδι και το φως με την φιλοσοφική τους έννοια. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου