Πέμπτη, 21 Ιουλίου 2016

Οδηγός προσανατολισμού χωρίς πυξίδα

Ένας χρήσιμος οδηγός που προέκυψε στα πλαίσια του σχεδίου εργασίας
"Στα μονοπάτια ενός χάρτη" του Προνηπιακού Τμήματος.

Βορράς - Νότος - Ανατολή - Δύση

  • Τι μπορείτε να κάνετε όταν σας σπάσει η πυξίδα;
  • Τι κάνετε όταν ξεφορτίσει το GPS; 
  • Ξέρετε κατά πού πέφτει το σπίτι σας;
  • Μπορείτε να διαβάσετε ένα χάρτη;
  • Πώς θα βγούμε γρηγορότερα στην πλατεία χωρίς να πέσουμε σε κίνηση;
  • Αν σας ρωτήσουν, θα τους... πάτε στην Πόλη;
  • Μπορείτε να σχεδιάσετε ένα χάρτη σε μια χαρτοπετσέτα;

Διαβάστε τον οδηγό που ακολουθεί για να μη χάνετε ποτέ το δρόμο σας!


Ξέρετε ότι: αρκεί να βρείτε ένα μόνο σημείο του ορίζοντα και έτσι βρίσκετε και τα άλλα τρία;


Όταν στρέψετε το πρόσωπό προς το Βορρά, τότε ο Νότος θα είναι στην πλάτη, η Ανατολή στο δεξί χέρι και η Δύση στο αριστερό.


Πώς όμως βρίσκουμε ένα σημείο του ορίζοντα χωρίς πυξίδα;

Ο ήλιος εμφανίζεται από την Ανατολή και εξαφανίζεται στη Δύση. Απλά πρέπει να παρατηρήσουμε την κίνηση του! Κινείται από την Ανατολή προς τη Δύση.


Γνωρίζετε πως μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το ρολόι σας ως πυξίδα;
  1. Ρυθμίζουμε κατάλληλα το ρολόι για να συμβαδίζει με το ηλιακό, δηλαδή 1 ώρα πίσω για το Χειμώνα και 2 για το Καλοκαίρι.
  2. Έχοντας το ρολόι σε οριζόντια θέση, σημαδεύουμε τον ήλιο με τον ωροδείκτη.
  3. Παίρνουμε την διχοτόμο γωνία  μεταξύ της ένδειξης 12ης ώρας του ρολογιού και του ωροδείκτη, δημιουργώντας νοητά μία γραμμή η οποία ξεκινάει από το κέντρο τον δεικτών και μας δείχνει το Νότο.
  

Ο πολικός αστέρας δείχνει πάντα το Βορρά... Βρείτε τον!
  • Με την μικρή Άρκτο μιας και είναι το τελευταίο άστρο στην ουρά της.
  • Με την μεγάλη Άρκτο. Προεκτείνοντας περίπου x4 την μεταξύ απόσταση των δύο αστεριών που βρίσκονται εξωτερικά στη νοητή "καραβάνα", με κατεύθυνση από τον πάτο της "καραβάνας" προς την επάνω μεριά.

Ξέρατε ότι...

Τα μυρμήγκια τοποθετούν την είσοδο της φωλιάς τους με τέτοιο τρόπο ώστε να προστατεύονται από τους βοριάδες, συνεπώς το περισσότερο χώμα βρίσκεται συνήθως με προσανατολισμό προς τη μεριά του Βορρά.

Οι ηλιακοί συλλέκτες στις ταράτσες, λόγω μεγαλύτερης ηλιοφάνειας συνήθως είναι τοποθετημένοι να κοιτούν προς το Νότο.

Στα νεκροταφεία ο σταυρός των μνημάτων είναι προσανατολισμένος προς τη Δύση.

Αν ένα δέντρο έχει αναπτυχθεί γέρνοντας προς τα μια μεριά συνήθως αυτή είναι προς το Νότο, καθώς ο βορινός αέρας που είναι πιο δυνατός και συνηθισμένος, του έδωσε την κλίση.


Αν όλα αυτά σας φαίνονται δύσκολα… Ελάτε μαζί μας να ξεκινήσετε από τα πιο βασικά.


Βήμα 1ο: 
Βγείτε στο δρόμο και στην αυλή σας και φτιάξτε διαδρομές


Όσο περνάτε από τα εμπόδια προσπαθήστε να τα περιγράφετε. Για παράδειγμα:
"Μετά από 3 μπλε μαξιλαράκια, πηδάω σε ένα κίτρινο και σε ένα κόκκινο. Μετά έχει ξύλινα τουβλάκια, τα πηδάω και ανεβαίνω στη γέφυρα της αμμοδόχου".

Βήμα 2ο:
Πάρτε τουβλάκια και κιμωλίες και κατασκευάστε μια δική σας πόλη



Παίξτε με ένα αυτοκινητάκι και βρείτε τον συντομότερο τρόπο να πάτε
από το ένα σημείο στο άλλο.

Βήμα 3ο: 
Σβήστε το φως και παίξτε με τη σκιά


                              

Φτιάξτε χάρτες και διαδρομές και μετά ανάψτε το φως! Από τον τρισδιάστατο κόσμο στον δισδιάστατο. Αυτό δεν είναι ένας χάρτης;

Βήμα 4ο:
Πάρε μπογιές και χρώματα και ζωγράφισε στο χαρτί πολύχρωμες γειτονιές


   

Βήμα 5ο:
Αν δεν έχετε πυξίδα… ακολουθήστε τις μέλισσες!

    

Βήμα 6ο: 
Παίξτε με χάρτες που θα βρείτε παντού γύρω σας


 

Πάντα να κοιτάζετε και το υπόμνημα!

Βήμα 7ο :
Ταξιδέψτε όπου θέλετε μέσω ενός υπολογιστή


Τι είναι αυτό το πράσινο στο χάρτη; Γιατί κάποιοι δρόμοι  έχουν άλλο χρώμα; Πού είναι τα σπίτια; Ποια είναι η συντομότερη διαδρομή;

Βήμα 8ο :
Πάρτε ένα χάρτη, βγείτε έξω και χαράξτε μια δική σας διαδρομή!


  
Βήμα 9ο :
Όχι μόνο στην πόλη...πάρτε και τα βουνά!


Κι αν χαθείτε… φτιάξτε χάρτη μ’ ό,τι βρείτε!


Αρκεί να έχεις περπατήσει με τα μάτια σου ανοικτά! 
   


























Βήμα 10ο:
Κάντε μια εκδρομή στο πιο ψηλό σημείο της πόλης σας

Στην Αθήνα, είναι ο Λυκαβηττός!
  • Παρατηρήστε προς τα πού κινούνται τα σύννεφα.
  • Δείτε την κίνηση του ήλιου.
  • Πού είναι τα βουνά;
  • Πού είναι η θάλασσα;
  • Τι μορφές ανακαλύπτετε στην πόλη από κάτω;

Αν ακολουθήσετε αυτά τα 10 βήματα θα ξέρετε πώς να βρίσκετε το δρόμο σας παντού!

Επειδή τα παιδιά του προνηπιακού τμήματος ακολούθησαν πιστά τα δέκα παραπάνω βήματα, δε λοξοδρόμησαν μα ούτε και χάθηκαν. Σχεδίασαν την αποστολή τους που δεν ήταν τίποτα άλλο από μια μονοήμερη εκδρομή-επίσκεψη  στα σπίτια όλων των παιδιών του τμήματος! Η αποστολή εξετελέσθη! Ιδού και τα αποτελέσματα στις ακόλουθες φωτογραφίες!


Και από τη μικρή αποστολή στη μεγάλη αποστολή της εικονικής περιήγησης
 στο χάρτη της Ελλάδας. Άφησαν τη φαντασία τους ελεύθερη
και τότε οι χάρτες μεταμορφώθηκαν μπροστά τους! 


Η Μήλος και η Κίμωλος δεν είναι μία πάπια; Εσάς τι σας θυμίζει η Ανάφη; Η Λέσβος με ποιο μαλάκιο μοιάζει; Η Κως τηγανίζεται; Η Θάσος έχει μυαλό; Γιατί η Εύβοια επαναλαμβάνει ό,τι λες;

Δείτε το animation που δημιουργήθηκε στο https://www.youtube.com/watch?v=u1-dlV6ZQ4o

Η πρόκληση των αισθήσεων και η νοητική αφαίρεση φτιάχνει έναν κώδικα. Μια σειρά. Μια εσωτερική τάξη. Και έτσι φτιάχνεται το μεγάλο βιβλίο της ζωής που έχει τη δική του “γραμματική” και το δικό του “συντακτικό”.

Το δικό μας ταξίδι κάπου εδώ τελειώνει για φέτος.
Αλλά τα ταξίδια δεν τελειώνουν ποτέ.
Γι' αυτό...

Χαράξτε πορείες γράφοντας τη δική σας ιστορία στο χάρτη της ζωής…

Τρίτη, 5 Ιουλίου 2016

Ανακαλύπτουμε τα μυστικά του ήχου μέσα από τα μονοπάτια της μουσικής

Τα μουσικά όργανα της αυλής του σχολείου στάθηκαν το έναυσμα
για την έναρξη του ταξιδιού μας.


Τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες και χρησιμοποιώντας φωτογραφικές μηχανές καλούνται να ανακαλύψουν τα «κρυμμένα» μουσικά όργανα της αυλής.
Τα φωτογραφίζουν, τα δοκιμάζουν και στο τέλος προσπαθούν να ανακαλύψουν τον τρόπο με τον οποίο έχουν κατασκευαστεί.

Μέσα από την παρατήρηση και τη χρήση τα παιδιά ανακαλύπτουν τα χαρακτηριστικά του κάθε μουσικού οργάνου και ζητάνε να μάθουν περισσότερα για τα μουσικά όργανα και τον ήχο που παράγουν.


 Εικονικές απεικονίσεις

Μεταλλόφωνο


Έγχορδο


Πνευστό


Το ενδιαφέρον των παιδιών για τα μουσικά όργανα και τον ήχο ήταν μεγάλο. 
Τους ζητήθηκε να καταθέσουν τις απόψεις τους για τον ήχο (τι γνώριζαν, τι θα ήθελαν να μάθουν…).
Στόχος της δραστηριότητας ήταν να ανακαλύψουμε τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις και εμπειρίες των παιδιών και να τους δώσουμε τη δυνατότητα να εκφράσουν τις επιθυμίες τους και να διατυπώσουν τις απορίες του. 


Μεθοδολογία 
  • Βιωματικό
  • Αλληλεπιδραστικό
  • Αφαιρετικό

Φυσιολογία: Ακοή και αυτί

Στόχος: Τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν την λειτουργία της ακοής και του αυτιού.

Ανάπτυξη δραστηριότητας:
- Tα παιδιά κάνουν υποθέσεις για τη λειτουργία του αυτιού.
- Παρακολουθούν ένα βίντεο σχετικό με τη λειτουργία της ακοής.
- Φωτογραφίζουν το αυτί του συμμαθητή τους και διαπιστώνουν ομοιότητες και διαφορές.
- Ζωγραφίζουν τους ήχους που «χαϊδεύουν»  και τους ήχους που «γρατζουνάνε» τα αυτιά.

                                       


 Φυσική: Ήχος
Η φωνή μας είναι ήχος;
Στόχοι:
Nα κατανοήσουν τα παιδιά ότι το ανθρώπινο σώμα παράγει ήχους. 
Να συνειδητοποιήσουν τη λειτουργία της φωνής και της στοματικής κοιλότητας.

Ανάπτυξη δραστηριότητας: 
- Τα παιδιά χρησιμοποιώντας καθρέφτες παρατηρούν τη στοματική κοιλότητα.
- Εκφέρουν φθόγγους και παρατηρούν πως αλλάζει η στοματική κοιλότητα.
- Αγγίζουν το λάρυγγα και νιώθουν τις παλμικές κινήσεις.
- Κάνουν υποθέσεις για το πώς προκαλείται η παραγωγή των ήχων στο σώμα.
- Τέλος αποτυπώνουν τους φθόγγους και τους άλλους ήχους που παράγει το ανθρώπινο σώμα.


Εικονικές απεικονίσεις των φθόγγων: α, ε, ι, ο



Απεικονίσεις των ήχων που παράγει το ανθρώπινο σώμα


Φυσική: Ήχος
Παραγωγή και διάδοση

Πείραμα 1: Χορεύοντας στο ρυθμό της κουτάλας


Τα παιδιά πρότειναν να δοκιμάσουν να χτυπήσουν απευθείας το μεταλλικό κουτί επειδή δυσκολεύονταν να προκαλέσουν αναπήδηση στη ζάχαρη χτυπώντας το μεταλλικό αντικείμενο.

Πείραμα 2: Κόβω το καλαμάκι και αλλάζω τους ήχους

Πείραμα 3: Τα κύματα του ήχου

 


Πείραμα 4: Ο χάρακας που κινείται

  
Εικονική απεικόνιση του πειράματος


Ήχος και μουσικός ήχος
Ανακαλύπτοντας τα έγχορδα μουσικά όργανα

Στόχος: Nα μπορέσουν τα παιδιά να διακρίνουν το ύψος, τη διάρκεια, την ένταση και την χροιά των μουσικών οργάνων.

Ανάπτυξη δραστηριότητας:
- Ακούνε τέσσερα διαφορετικά μουσικά όργανα (βιολί, βιόλα, τσέλο και κοντραμπάσο) και προσπαθούν να βρουν ομοιότητες και διαφορές στον ήχο.
- Με κλειστά μάτια προσπαθούν να μαντέψουν ποιο μουσικό όργανο είναι.
- Αποτυπώνουν τους ήχους των μουσικών οργάνων που ακούν με όποιο τρόπο θέλουν.
- Αντιστοιχούν τα ονόματα των μουσικών οργάνων με τις εικόνες.
- Στο τέλος φτιάχνουν αινίγματα για κάθε μουσικό όργανο.


Διασύνδεση με τη γλώσσα

Αντιστοίχιση εικόνας και γραμματικών συμβόλων


Παιχνίδια με τη γλώσσα

  

Ήχος και μουσικός ήχος
Ανακαλύπτοντας του μουσικούς σωλήνες


Η κλίμακα στη μουσική δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια σκάλα από ήχους. Και σε αυτή τη σκάλα, στη δυτική μουσική, διακρίνουμε δύο ειδών σκαλοπάτια. Τους τόνους (τα μεγάλα σκαλοπάτια) και τα ημιτόνια (τα μικρά). 

Χρησιμοποιώντας τα boomHackers δείξαμε τα σκαλοπάτια αυτά, καθώς στην κατασκευή τους (όπως και στην κατασκευή όλων των μουσικών οργάνων στα οποία ο ήχος αλλάζει όχι από την πυκνότητα αλλά από το μέγεθος του υλικού). 



Τα παιδιά στο τέλος της δραστηριότητας παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των μετρήσεων τους.
Η ομάδα που είχε επιλέξει να μετρήσει το μήκος των σωλήνων με αριθμούς διαπιστώνει μέσα από την παρουσίαση της ότι η μέτρησή της είναι ανακριβής.
Η ομάδα που είχε χρησιμοποιήσει σχοινί είχε μετρήσει σωστά το μήκος των σωλήνων και στη συνέχεια μπόρεσε να αντιστοιχίσει τις νότες.

         

Σύνθεση του δικού τους μουσικού θέματος

Στόχοι: Τα παιδιά να μπορέσουν να συνθέσουν ένα μουσικό κομμάτι αξιοποιώντας τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις τους. Να νιώσουν τη χαρά της δημιουργίας.



Χωρίζονται σε δύο ομάδες. Κάθε ομάδα αναλαμβάνει να «γράψει» ένα μουσικό κομμάτι. Κάθε μέλος της ομάδας γράφει ένα μέρος του μουσικού κομματιού προσέχοντας την ακολουθία των ήχων (χοντρός, λεπτός κλπ). Στο τέλος η κάθε ομάδα εκτελεί το μουσικό κομμάτι της άλλης ομάδας.

Ομάδα 1

Ομάδα 2
Ήχος και μουσικός ήχος
Ανακαλύπτοντας τα μεταλλόφωνα και τα ξυλόφωνα


Εικονική απεικόνιση

  
Κατασκευή μουσικών οργάνων

"Η αγάπη  προς  τη  μουσική  εξελίσσεται μέσω της σχέσης  που έχει το παιδί με το όργανο. Ό,τι  κανείς έφτιαξε με τα ίδια του τα χέρια, καρφώνοντας, λιμάροντας και βάφοντας του ανήκει περισσότερο από το καλύτερα κουρδισμένο και μουσικά ανεπίληπτο όργανο, που προέρχεται από ένα κατάστημα" υποστηρίζει  ο  Regner (1994,  Ας μάθουμε να αγαπάμε τη μουσική).

Στόχοι
  • Όξυνση της φαντασίας και της παρατηρητικότητας αφού τα παιδιά καλούνται να χρησιμοποιήσουν σαν πρότυπα ήδη υπάρχοντα  μουσικά  όργανα  στα οποία επισημαίνουν τα απαραίτητα  μέρη του οργάνου, που συμμετέχουν στην παραγωγή του ήχου.
  • Να πειραματιστούν με τον όγκο και τα υλικά.
  • Να σχεδιάσουν μια ολοκληρωμένη διαδικασία κατά τη διάρκεια της οποίας κάθε  ενέργεια προϊδεάζει την επομένη.
  • Να εφαρμόσουν όλα όσα έμαθαν κατά τη διάρκεια των πειραμάτων σχετικά με τον ήχο (ύψος, ένταση, χροιά-ηχόχρωμα, διάρκεια).

Κατασκευή πνευστού μουσικού οργάνου (Καζού ή Νανούρα)

 

Κατασκευή τυμπάνου

















Κατασκευή άρπας


Κατασκευή ξυλόφωνου


Συμπεράσματα
  • Το φυσικό φαινόμενο του ήχου έγινε αντιληπτό από τα παιδιά και αυτό φάνηκε από τις προφορικές και εικονικές αναπαραστάσεις.
  • Μέσα από τη φυσιολογία τα παιδιά κατάφεραν να συνδέσουν την πηγή του ήχου με το αυτί. Αντιλήφθηκαν δηλαδή τη σύνδεση μεταξύ πομπού και δέκτη.
  • Τα παιδιά δούλεψαν ατομικά αλλά και ομαδικά με έντονη τη διάθεση συνεργασίας, ανταλλαγής.
  • Τα παιδιά ήρθαν σε  άμεση επαφή με την τεχνολογία και γνώρισαν ιδιαίτερες χρήσεις.
  • Παρατηρήσαμε ότι ακούνε πλέον  με μεγαλύτερη προσοχή και έχουν μάθει να συμμετέχουν σε ένα διάλογο σεβόμενα τις αρχές του. Έχουν «μεταμορφωθεί» σε ενεργητικούς ακροατές.